THƠ TÁM CÂU - 181-186

181

Еще не разразился дождь над нами,

А я ищу и бурку и папаху.

Еще костра не разгорелось пламя,

А я готов сорвать с себя рубаху.

Те, что змею вдруг повстречали летом,

Зимой простой веревки опасались…

А я веревки видел этим летом,

Что змеями зимою оказались.

181

Khi mưa hãy còn chưa rơi xuống

Thì tôi đã tìm áo với mũ lông.

Khi ngọn lửa hãy còn chưa cháy sáng

Thì áo sơ mi tôi cởi đã sẵn sàng.

Ai bỗng nhiên gặp con rắn mùa hè

Sang mùa đông nhìn sợi dây sợ rắn…

Còn sợi dây tôi thấy trong mùa hè

Sang mùa đông tôi ngỡ là con rắn.

182

В любое время - в солнце и в туман,

И в час любой с рассвета до рассвета

Спроси: как он живет, твой Дагестан?

И я тебе три разных дам ответа.

Один - в мечтах, но нет мелодий в них,

Другой - в любви, но с мыслями не связан.

Лишь третий - воедино в добрый миг

Слил и любовь, и музыку, и разум…

182

Trong mọi thời gian – dù sương hay nắng

Trong mọi giờ, bình minh đến bình minh

Ai hỏi: sống ra sao Dagestan của anh?

Thì câu trả lời tôi chia làm ba dạng.

Một – trong ước mơ nhưng mà không giai điệu

Hai – trong tình yêu nhưng mà chẳng nghĩ suy.

Chỉ dạng thứ ba – hoà nhập những thứ kia

Có cả âm nhạc, tình yêu và trí tuệ...

183

Да, ты ушла, ты победила,

Нелегким оказался спор.

Себе бросаю через силу

Тебе назначенный укор...

Обезоружила умело

Меня - и скрылась, не любя.

Я сам в себя пускаю стрелы,

Что подготовил для тебя.

183

Em ra đi và em đã thắng

Cuộc tranh cãi chẳng dễ dàng.

Anh ném cho mình, rất mạnh

Lời quở trách đã định cho em.

Em tước vũ khí của anh

Không yêu anh, em chạy trốn.

Và anh tự bắn vào mình

Những mũi tên cho em dành sẵn.

184

Проходит жизнь - и дни, и вечера...

Вчерашние ошибки исправляет

Проходит жизнь. «А где ты был вчера?» -

Вопрос один и тот же повторяет.

«Где был вчера?» - настойчиво жена

Гуляку мужа спрашивает в раже...

Проходит жизнь... «Где был?» - твердит она...

Когда же я отвечу ей? Когда же?

184

Cuộc đời trôi – cả ban ngày, buổi tối…

Tự cuộc đời sửa lỗi của ngày qua

Cuộc đời trôi. “Anh ở đâu tối qua?” –

Một câu hỏi cứ nhắc đi nhắc lại.

“Anh ở đâu tối hôm qua?” – vợ hỏi

Cứ như tôi tằng tịu với ai sao…

Biết trả lời sao, chẳng lẽ hỏi: khi nào?

Cuộc đời trôi... “Anh ở đâu?” cứ hỏi.

185

О годах минувших, что промчались,

О своем здоровье не печалюсь.

Но порою к сердцу боль подступит:

Новый день наступит - не наступит?...

Не грущу о песнях, мной не спетых, -

Кто-то их споет когда-то, где-то...

Но в осенний день душа томится:

Неужели дождь не прекратится?..

185

Về năm tháng đã vụt bay đi mất

Về sức khoẻ của tôi cũng chẳng thấy buồn.

Nhưng bây giờ một nỗi đau trong ngực

Liệu ngày mai có còn đến hay không?

Tôi không buồn bài thơ chưa kịp viết

Sẽ có ai đâu đó, một khi nào...

Nhưng ngày thu tâm hồn tôi mỏi mệt

Chẳng lẽ trời mưa không tạnh hay sao?...

186

Ко мне заходит некто. И с порога

Приветствует - и ходит взад-вперед.

Вокруг глядит внимательно и строго

И властно руки мне на грудь кладет...

- Ты, верно, врач, что, силы не жалея,

Печешься обо мне - из ночи в ночь?

- Нет, я не врач, я смерть твоя... Позднее

К тебе приду я... - И уходит прочь.

186

Có ai đấy ghé nhà tôi. Trước cửa

Hắn chào tôi rồi đi ngược, đi xuôi

Hắn nhìn quanh nghiêm khắc và chăm chú

Ngang nhiên đặt tay lên ngực của tôi.

- Ô, bác sĩ, sức của mình không tiếc

Quan tâm đến tôi cứ vậy hằng đêm?

- Không phải đâu, ta là thần chết

Ta đến sau này và người sẽ đi luôn.

THƠ TÁM CÂU - 169-174

169

Я влюбился - дайте мне коня!

Нет преград отныне для меня.

Дайте мне кинжал - в руках моих

Сталь его смягчится в тот же миг.

Я влюбился - дайте спеть, молю!

Так спою - что мир ошеломлю!..

Мне б еще лишь день один прожить -

Смерть меня не сможет устрашить...

169

Tôi đang yêu – hãy cho tôi con ngựa

Chẳng có gì cản trở được lòng tôi.

Và hãy đưa cho tôi con dao nữa

Thép của dao mềm dẻo trong tay tôi.

Tôi đang yêu – hãy cho tôi được hát!

Tôi sẽ làm cho thiên hạ sửng người!...

Và cho tôi thêm một ngày sống hết

Cái chết không hề dọa nạt được tôi…

170

О луна, кто тебя пополам разрубил? 

Половина плывет в небесах меж светил.

А другая - точь-в-точь, ясно видится мне -

Проплывает по глади морской в тишине...

Не пойму я, где подлинник, где перевод...

Но на всех языках тебя ночь напролет

Миллионы читают - глаза и сердца -

И не могут никак дочитать до конца.

170

Ô trăng, ai chia trăng ra làm hai mảnh?

Một mảnh đang bơi ở giữa trời xanh.

Còn một mảnh tôi nhìn thấy rõ ràng

Y hệt mảnh kia bơi trên biển vắng…

Tôi không biết đâu bản gốc, bản dịch...

Nhưng hàng triệu người vẫn đọc suốt đêm

Bằng mọi ngôn ngữ – những con mắt, trái tim –

Nhưng mà họ không thể nào đọc hết.

171

Смерть сама по себе не пугает меня:

Просто - главную песнь я еще не допел

И любимой своей до последнего дня

Настоящего слова сказать не успел...

И ни миру, ни времени я до конца

О тебе, Дагестан, не успел рассказать,

Одного хитреца, одного подлеца

Не сумел осадить, не сумел наказать...

171

Cái chết này, cái chết đừng dọa tôi

Bài thơ chính của đời chưa viết hết

Với người yêu đến phút cuối cuộc đời

Một lời nói chân thành chưa nói kịp…

Chẳng thời gian, chẳng cuộc đời đến cùng

Về quê hương của mình chưa kịp kể

Một thằng hèn mạt, một kẻ khôn ranh

Tôi vẫn còn chưa biết cách trừng trị…

172

- В женщине, скажи, какой черте

Придаешь особое значение?

- Женщина во всем на высоте,

Принимаю все - без исключения.

Спрашивают: - Более всего

Что тебе, скажи, в мужчине нравится?

- Украшает мужество его,

И любовью к женщине он славится.

172

-Đức tính nào của người phụ nữ

Đối với chàng là quan trọng hơn?

-Người phụ nữ tuyệt vời tất cả

Không đắn đo, tôi nhận hết về mình.

Người ta đi hỏi: ở người đàn ông

Những đức tính nào quí hơn tất cả?

-Lòng dũng cảm tô điểm cho đàn ông

Và tình yêu thương dành cho phụ nữ.

173

Множество талантливых поэтов

Время позабыло оттого,

Что в их песнях, вдохновенно спетых,

Не было Кавказа своего.

И немало воинов бесстрашных

Позабыто временем уже:

Не было у них, стальных, отважных,

Ни отца, ни матери в душе...

173

Có rất nhiều những nhà thơ tài năng

Theo thời gian bị lãng quên tất cả

Bởi vì trong những bài thơ của họ

Không cảm xúc bằng Kavkaz quê hương.

Nhiều người lính không biết sợ là gì

Nhưng thời gian đều lãng quên tất cả:

Họ không có lòng can trường sắt đá

Trong tâm hồn không có mẹ, không cha…

174

Уходят годы. И снега с высоты

Слетают над старым и малым

И прячут зеленые наши мечты

Под белым своим покрывалом.

Но счастье в другом... Повелось испокон -

Растают снега неизбежно,

Наследникам нашим - и это закон -

Останутся наши надежды.

174

Năm tháng trôi. Và tuyết từ trên núi

Lại bay trên đầu cả trẻ cả già

Những ước mơ xanh của mình ta giấu

Dưới vải trải giường màu trắng của ta.

Nhưng hạnh phúc chỗ khác... xưa nay vẫn vậy

Tuyết đến mùa xuân, tuyết phải tan ra

Chỉ những gì cho đời sau để lại

Thì sẽ mãi còn những hy vọng của ta.

THƠ TÁM CÂU - 163-168

163

Обременен печалями, сразиться

С тобою, соловей, я не смогу…

С моим напевом твоему не слиться -

Не знавшему тоски ветвей в снегу.

Тебе желанен теплый край в лазури,

Мне дорог гор моих суровый склон,

Где в мрак и стужу пели на пандуре -

Что из засохшей ветви сотворен…

163

Hoạ mi ơi ta mang những nỗi buồn

Ta tranh giành với hoạ mi không được

Bài hát của ta và của ngươi không hoà nhập

Ngươi đâu biết nỗi buồn của chiếc lá mùa đông.

Ngươi chỉ mong miền nắng ấm trời xanh

Còn ta quí núi đồi cao vòi vọi

Nơi băng giá, bóng tối hát trên đàn

Rằng ta sinh ra từ những cành khô héo.

164

Быть домом должен всякий дом,

Дорога быть должна дорогой.

И рогом - рог, и стих - стихом,

И этих истин ты не трогай.

Нет в очаге огня - беда,

Какая б ни была причина.

Конь должен быть конем всегда,

Мужчиной должен быть мужчина.

164

Mọi ngôi nhà đều phải là ngôi nhà

Đường ra đường – dù bé hay dù lớn

Sừng phải ra sừng, thơ phải là thơ

Những chân lý này xin đừng động đến.

Thật tai hoạ trong lò không có lửa

Bất kể nguyên nhân dù có dù không.

Đã là ngựa thì bao giờ cũng ngựa

Còn đàn ông phải ra dáng đàn ông.

165

Мне нужен колокол стозвонный,

Чтобы в бездонной вышине

Он пел о радости бессонной,

Когда приходишь ты ко мне.

Мне нужен колокол огромный,

Чтоб ночью он и среди дня

Гудел о грусти неуемной,

Когда уходишь от меня.

165

Anh cần chuông văng vẳng

Để thấu tận trời xanh

Về niềm vui bất tận

Khi em đến với anh.

Anh cần chuông rất lớn

Để ngày cũng như đêm

Gióng lên nỗi buồn vô hạn

Khi em đi khỏi nhà anh.

166

Утро моей жизни! Не измерить,

Сколько я с друзьями ликовал.

Вечер моей жизни! Не поверить,

Как я в одиночку тосковал...

Небо, звезд не зажигай ты лучше,

Пусть они исчезнут без следа...

И меня рассказами не мучай

О друзьях, ушедших навсегда...

166

Buổi sáng đời tôi không đo được

Với bạn bè biết mấy hân hoan.

Buổi chiều đời tôi không tin được

Một mình tôi biết mấy đau buồn…

Những ngôi sao giữa trời xin đừng hiện

Xin các người hãy biến hết đi…

Và xin đừng hành hạ tôi câu chuyện

Về những bạn bè tôi đã đi mãi không về…

167

Сердце мое - в огне, сердце мое - в огне...

Крыльев нет у меня - с сердцем что делать мне?..

Крылья есть у меня, чувствую за спиной,

Как высоки хребты, вставшие предо мной!..

Горы я одолел, горы перелетел...

Моря гудит простор: есть ли ему предел?..

Тяжки пути любви, нет тех дорог трудней -

Сколько преград пред ней... Сколько преград пред ней…

167

Con tim tôi trong lửa, con tim tôi đang cháy

Tôi biết làm sao, đôi cánh có không?

Đôi cánh có rồi, tôi cảm thấy sau lưng

Trước mặt tôi núi mọc lên từng dãy!...

Tôi vượt qua đồi, tôi bay qua núi

Biển gào lên: còn giới hạn nào không?

Đường tình yêu khó hơn mọi con đường

Trước tình yêu có bao nhiêu trở ngại...

168

Люди - мы мешки, мешки точь-в-точь,

А Земля - груженая подвода.

Белый конь и черный - День и Ночь -

Тащат эту ношу год за годом.

По путям, где ямы и витки,

По крутой дороге и неровной,

Чтоб в конце дороги те мешки

Высыпать в один сундук огромный.

168

Con người ta giống bao tải như in

Còn xe chở – đó chính là mặt đất.

Ngày và đêm – hai ngựa trắng và đen

Kéo xe đi năm này qua năm khác.

Trên đường đi có lắm rãnh, ổ gà

Dốc dựng đứng, đường gập ghềnh, không thẳng

Cuối con đường bao tải bị người ta

Đem tống vào một chiếc hòm rất lớn.

THƠ TÁM CÂU - 157-162

157

Чем больше и ярче весна –

Тем пение птиц веселее.

Но песнь их умолкнуть должна,

Едва лишь земля побелеет.

Чем снег тяжелей у крыльца

И чем безнадежней ненастье –

Тем трепетней песни певца,

Тем больше тепла в них и страсти.

157

Mùa xuân càng dài, càng sáng

Thì tiếng chim hót vui hơn.

Nhưng chim hót phải ngừng

Không thì đất hoá trắng.

Tuyết bên thềm càng nặng

Thì trời càng âm u –

Người hát càng say sưa

Lời ca càng cháy bỏng.

158

Мой друг не пишет мне писем,

Мой друг не пишет мне писем.

Я сам пишу себе письма,

Как будто пишет мне друг.

Я письма читаю соседям,

Я письма читаю соседям –

Прекрасные добрые письма,

Которых не пишет мне друг.

158

Người yêu không viết thư cho anh

Người yêu không viết thư cho anh.

Những bức thư cho mình anh viết

Có vẻ như em viết cho anh.

Anh đọc cho hàng xóm nghe thư

Anh đọc cho hàng xóm nghe thư

Hàng xóm nghe những lời tốt đẹp

Em chưa viết cho anh bao giờ.

159

Я проснулся на рассвете –

В небе ни единой тучи.

А вчера был дождь и ветер,

Мир был весь в слезах горючих.

Кто ж так высоко-высоко

В небо поднялся с метлою

И подмел в мгновенье ока

Небо, скованное мглою?

159

Tôi thức dậy buổi ban mai

Bầu trời vô cùng quang đãng.

Thế mà hôm qua mưa gió hoài

Cuộc đời trong nước mắt cháy bỏng.

Có ai đó từ rất cao

Giơ ra giữa trời cái chổi

Đã quét đi những ngôi sao

Bầu trời trở nên tăm tối.

160

Если в доме своем говорю - говорю я с тобой,

А когда я молчу - говорю я с землей голубой,

Говорю с нашим веком и с миром, когда я молчу,

Обращаюсь к родимым горам, и к волне, и к лучу…

А в пути говорю со вселенной - когда говорю,

А когда я молчу - значит, подле тебя я парю

И с тобою одной говорю - не с простором морей,

С моей утренней песней и сказкой вечерней моей…

160

Nếu nói trong nhà mình – là anh nói với em

Còn khi lặng im – nói với mặt đất xanh thắm.

Nói với thế kỷ, với cuộc đời – khi anh im lặng

Anh hướng tới mặt trời, con sóng, đồi núi quê hương.

Anh nói với cả vũ trụ khi ở trên đường

Còn khi lặng im, nghĩa là bên em bay liệng

Chỉ nói với một mình em – chứ không với biển

Với bài hát ban mai và câu chuyện hoàng hôn.

161

Печальный мой сосед, ты говоришь о том,

Как мне везет во всем - со мной судьбы, мол, милость...

Ты так не говори: встречался я со злом

Так часто, что тебе такое и не снилось...

Счастливый мой сосед, рассказываешь ты

О горестях моих, о бедах, о печали...

Ты так не говори - ведь больше доброты,

Чем встретил в жизни я, ты повстречал едва ли.

161

Người hàng xóm bất hạnh nói về tôi

Rằng số tôi may, nhà tôi có phúc...

Đừng nói vậy – tôi gặp nhiều cái ác

Và thường xuyên mà anh chẳng mơ ra…

Người hàng xóm hạnh phúc cũng kể về

Những nỗi buồn của tôi, về đau đớn...

Đừng nói thế – tôi gặp nhiều cái thiện

Trong cuộc đời, còn anh đã chắc chi.

162

Проклятие тебе, кинжал мой, коль из ножен

Я выхвачу тебя до часа слез и бед.

Проклятие тебе, мой стих, знай - ты ничтожен,

Когда ты просто так - пустой душою спет...

И дважды проклят будь, коль в час жестокой брани,

Кинжал мой, отдыхать ты будешь на стене.

И дважды проклят будь, в дни грозных испытаний,

Мой стих, коль станешь ты держаться в стороне...

162

Con dao của ta ơi, ta nguyền rủa mi

Ta chỉ rút dao ra trong giờ nước mắt.

Ta nguyền rủa thơ – thơ chẳng đáng gì

Khi với tâm hồn trống không thơ cứ hát…

Hai lần nguyền rủa, trong cái giờ chửi bới

Dao của ta ơi, mi hãy nghỉ trên tường.

Hai lần nguyền rủa, trong thử thách dữ dội

Thơ của ta ơi, mi hãy trở thành ngoan…