THƠ TÁM CÂU - 229-234

229

«Смотри: он сед, как выси гор,

А роль избрал лжеца отпетого!»

«Чей он отец? Еще позор

На сына ляжет из-за этого».

«Глянь: молод он, а как матер,

Ложь мелет с хитростью бесовскою!»

«А чей он сын? Еще позор

Падет на голову отцовскую».

229

“Hắn đầu bạc như đỉnh cao của núi

Lại chọn vào vai một kẻ dối lừa!”

“Hắn bố ai? Thật vô cùng xấu hổ

Xấu hổ này rơi vào đứa con trai”.

“Hắn trẻ trung mà gian dối như ranh

Lại còn thêm sự gian manh của quỉ!”

“Hắn con ai? Thật xấu hổ vô cùng

Xấu hổ này rơi lên đầu người bố”.

230

Как струн ни касайся, останусь я хмур

Коль рокоту моря не вторит чунгур.

Как песню ни пой - холодны в ней слова,

Когда не шумит в них под ветром трава.

И тот не художник, хоть выбился в свет,

Который не создал еще твой портрет.

И книге короткая жизнь суждена,

Когда о тебе умолчала она.

230

Chạm dây đàn, tôi vẫn còn cau có

Nếu đàn chưa vang tiếng sóng biển xanh.

Dù hát lên – lời lạnh lùng trong đó

Nếu cỏ hoa trước gió chẳng rung lên.

Chưa phải nghệ sĩ – dù từng có tiếng –

Khi anh chưa vẽ được chân dung mình.

Cuộc đời ngắn ngủi, sách là định mệnh

Trong khi sách vẫn im lặng về anh.

231

Слетел ко мне голос таинственнокрыло

Над белой купелью стремительных рек:

«Знай, в мире подлунном все было, все было,

Что пережил ты за обыденный век.

И может быть, впрямь от любовного зова

До черного дня и заплаканных глаз

Все так для тебя изначально и ново,

Хоть было до этого тысячу раз».

231

Một giọng nói bí ẩn ghé tai tôi

Trên dòng nước của dòng sông chảy xiết:

“Tất cả đã từng có rồi, hãy biết

Những gì mà con đã sống trong đời.

Có thể là do tiếng gọi của tình

Trước ngày tối đen, nước mắt đẫm lệ

Tất cả như vừa bắt đầu, mới mẻ

Dù xa xưa, trước đó đã nghìn lần”.

232

Отца мне нарисуйте, чтоб воочью

Его я видел - не с пером в руке,

А проходящим по ущельям ночью

С неугасимым фонарем в руке.

И мать мне нарисуйте, но не где-то

У очага, у родника в горах,

А странствующую по белу свету

С новорожденной жизнью на руках…

232

Vẽ hình bố cho tôi, để bằng mắt

Tôi nhìn ông – không với bút trong tay

Người qua hẻm núi trong đêm tối mịt

Với ngọn đèn không tắt ở trong tay.

Vẽ hình mẹ cho tôi, nhưng đâu đấy

Bên bếp lửa, bên dòng nước trên đồi

Còn người phiêu lãng đi khắp thế giới

Với cuộc đời mới mẻ ở trong tay…

233

Три дочки и жена – смотрите-ка,

Четыре критика в дому.

Что я не принимаю критики –

Кто выдумал, я не пойму!

Они за все меня упорно

Бранят – послушали бы вы!..

А я внимаю им покорно,

Не поднимая головы.

233

Một bà vợ và ba cô con gái

Bốn nhà phê bình trong một ngôi nhà.

Tôi không chấp nhận chỉ trích, không nghe

Ai đã nghĩ ra, tôi không hiểu nổi!

Tất cả mọi điều họ đều khăng khăng

Trách mắng tôi – ai mà nghe cho được!...

Dù tôi lắng nghe một cách nghiêm túc

Nhưng chẳng bao giờ tôi ngẩng đầu lên.

234

Ученые. Пласты земли, комки

Перебирают в поисках вестей

Из древности: лопатки, позвонки,

Все кости, кости, тысячи костей…

А я пришел не мир костей открыть,

А мир любви – ему мильоны лет,

Пришел его дополнить, может быть,

Отдать ему и тень свою, и свет.

234

Các nhà khoa học. Đất cục bé cục lớn

Họ đào lên phân loại để tìm tin

Từ thời cổ: xương bả vai, đốt sống,

Tất cả xương, xương, ngàn vạn chiếc xương ...

Còn tôi đến đây không để tìm xương

Mà thế giới tình – triệu năm có lẻ

Tôi đến để bổ sung thêm, có thể

Trao ánh sáng và cả bóng của mình.

THƠ TÁM CÂU - 223-228

223

У меня были думы, но тщетно,

Не вплетя их ни в строки, ни в речь,

Как бумаги под грифом «секретно»,

Я старался их скрыть и сберечь.

Блекли мысли мои, выцветали,

Я их прятал - не помнил куда.

Иногда их назад возвращали,

Пропадали они иногда.

223

Tôi từng có nghĩ suy, nhưng vô ích

Vì lập tức không dệt chúng thành dòng

Như trang giấy có chữ đề “tuyệt mật”

Tôi gắng giấu đi và gắng giữ gìn.

Rồi những ý nghĩ nhạt dần, nhạt dần

Tôi giấu chúng nơi nào không còn nhớ.

Đôi khi chúng vẫn quay về lần nữa

Và có những khi chúng biến mất luôn.

224

Поэты  обходить не научен беду,

А радости сами проносятся мимо.

И я - Ленинград в сорок первом году,

И я - в сорок пятом году Хиросима.

Еврея - в Треблинке сжигают меня,

Я в Лидице - чех, я - француз в Орадуре.

Где б ни был пожар, не уйти от огня,

Где гром ни гремел бы, я гибну от бури.

224

Các nhà thơ tai nạn không tránh được

Còn niềm vui thì chỉ có đi ngang.

Tôi là Leningrad năm bốn mốt*

Là Hirôsima một chín bốn lăm.

Là người Do Thái ở Treblinka bị đốt lên

Người Séc ở Lidice, ở Oradour – người Pháp.

Có đám cháy thì lửa không thoát được

Nơi sấm đì đùng chết bởi bão giông.

____________

*Leningrad năm bốn mốt bị phát xít Đức bao vây; Hirôsima năm một chín bốn lăm bị ném bom nguyên tử; Treblinka là trại hủy diệt do phát xít Đức dựng lên ở Ba Lan; Lidice là ngôi làng ở Séc bị phát xít Đức đốt sạch năm 1942; Oradour-sur-Glane là ngôi làng ở Pháp bị phát xít Đức thảm sát năm 1944. 

225

Самосохранение - забота.

Люди, нам сопутствует боязнь.

Слышишь: в доме том, страшась чего-то,

Плачет человек, едва родясь.

Вечная боязнь куда-то гонит

По земле весь человечий род.

Слышишь, в этом доме тихо стонет

Старый горец в страхе, что умрет.

225

Tự bảo vệ – đấy là mối quan tâm.

Mọi người ơi, chúng ta luôn sợ hãi.

Nghe trong nhà có điều gì đáng sợ

Là khóc lên như người mới vừa sinh.

Nỗi sợ hãi muôn đời trên trái đất

Luôn xua đuổi cả nòi giống con người.

Nghe tiếng than thở trong ngôi nhà này

Ông già miền núi sợ rằng sẽ chết.

226

Если бы сочувствие людей

Стать могло бы для голодных пищей,

На камнях калькуттских площадей

Не было б изможденных нищих.

Если бы сочувствие людей

Стать могло бы крышею огромной,

Камни истамбульских площадей

Не были бы домом для бездомных.

226

Giá mà sự cảm thông của người ta

Thành đồ ăn cho những người đói khát

Thì trên đá quảng trường Calcutta

Không còn những người ăn xin kiệt sức.

Giá mà sự cảm thông của người ta

Có thể trở thành mái nhà rộng lớn

Thì đá quảng trường Istanbul đã chẳng

Thành ngôi nhà của kẻ vô gia cư.

227

Я нравом неунылый человек,

Я грустен по твоей недоброй воле.

Когда метель зимою сыплет снег,

Она сгибает тополь в чистом поле.

Я нравом далеко не весельчак,

Но я согрет твоим теплом лучистым.

Когда весна рассеивает мрак,

Вновь оживает тополь в поле чистом.

227

Tôi đây vốn là người thích vui vẻ

Tôi buồn vì ý thích xấu của em.

Khi cơn bão cuộn tuyết giữa mùa đông

Gập cây dương giữa cánh đồng rộng mở.

Tôi còn lâu mới là người vui vẻ

Nhưng sưởi ấm bằng hơi ấm của em.

Khi xuân về và xua đuổi bóng đêm

Cây dương ngời lên trên đồng rộng mở.

228

Разбуженный любовью на рассвете,

Пишу стихи о милой, но она

К ним равнодушна, и в минуты эти

Лежит в объятьях сладостного сна.

Всю ночь не льну я головой к подушке,

Пишу во гневе, недруга кляня,

А недруг веселится на пирушке,

Не вспоминая даже про меня.

228

Tình yêu thức tôi trong buổi sớm mai

Tôi làm thơ về em, nhưng em lại

Tỏ ra hững hờ, và trong phút ấy

Nằm trong vòng tay giấc ngủ ngọt ngào.

Suốt cả đêm không kê gối lên đầu

Giận dữ viết, rủa những ai thù nghịch

Nhưng kẻ thù đang vui trong bữa tiệc

Không nhớ gì, thậm chí cả về tôi.

THƠ TÁM CÂU - 217-222

217

Машет в облаках орел крылами,

Воробьи на склоне гнезда свили.

Мнят и воробьи себя орлами,

Да не дал им бог орлиных крыльев.

В море волны поднимает ветер.

В сонных речках неподвижны воды.

Морем мнят себя и речки эти,

Да не бороздят их пароходы.

217

Chim đại bàng vỗ cánh giữa trời xanh

Chim sẻ làm tổ trên vách dựng đứng.

Chim sẻ hình dung mình là đại bàng

Nhưng chỉ tiếc trời không cho đôi cánh.

Một cơn gió tạo sóng dâng trên biển.

Nước vẫn yên trên dòng suối mơ màng.

Những con suối hình dung mình là biển

Nhưng thiếu con tàu rẽ sóng tung tăng.

218

На камушках гадалка мне гадала,

Судьбу мою гадалка предсказала.

«Прекрасна цель твоя, - она сказала, -

Но в жизни у тебя врагов немало».

Постой, гадалка, не трудись напрасно,

Ведь ясно без гаданья твоего:

Когда у человека цель прекрасна,

Противников немало у него.

218

Người xem bói ngồi xem trên đá sỏi

Người đoán trước về số phận của tôi.

Thầy nói: “Mục đích của bạn tuyệt vời

Nhưng trong đời có kẻ thù vô khối”.

Thầy bói ơi, việc của người vô ích

Bởi không nghe, tôi cũng đã biết rồi:

Khi người ta có mục đích tuyệt vời

Thì kẻ thù chắc chắn không hề ít.

219

Вот Тадж-Махал. На этой башне старой

В далекие столетья при луне

Слагали песни пленницы Акбара

И плакали по отчей стороне.

Те песни и теперь не отзвучали,

Хоть от рожденья их прошли века.

Как долги и длинны пути печали!

Как радости дорога коротка!

219

Đây là Taj Mahal. Trên tòa tháp cổ

Trong những thời xa lắm dưới ánh trăng

Trong bài hát của kẻ bị giam cầm

Họ đã từng khóc về miền đất tổ.

Những bài hát giờ không còn vang nữa

Dù qua nhiều thế kỷ tự khi sinh.

Con đường vui thật ngắn ngủi vô cùng!

Thật dài lâu những con đường đau khổ!

______________

* Taj Mahal là một lăng mộ – thánh đường ở Agra, Ấn Độ; “những kẻ bị giam cầm” – tức những nữ tù binh của Akbar Đại đế (1542 – 1605).

220

На уроке учитель мне глобус вручал.

Хоть порой и грешил я неверным ответом,

Не холодный картон я к груди прижимал,

А весь мир, уместившийся в глобусе этом.

Мир теперь умещается в сердце моем,

Он во мне весь как есть - от позора до славы.

Это в сердце моем дальний слышится гром,

И шумят города, и враждуют державы.

220

Thầy giáo quay quả cầu trong giờ học.

Đôi khi tôi phạm lỗi trả lời sai

Bìa không lạnh, tôi ôm vào trong ngực

Cả thế gian hiện trên quả cầu này.

Cả thế giới trong tim tôi sắp đặt

Tất cả đủ đầy – từ nhục đến vinh.

Tôi nghe tiếng sấm ở trong tim mình

Thành phố ồn, những cường quốc thù nghịch.

221

Я возвратился из далеких странствий,

И матери погибших сыновей

Спросили, не встречал ли дагестанцев

На дальних берегах чужих морей.

И согрешил я ложью неподсудной,

Сказал: мол, встретился земляк один.

И матери замолкли, веря смутно,

Что это их давно пропавший сын.

221

Tôi trở về từ xứ sở xa xăm

Mẹ của những người con trai đã chết

Họ hỏi có gặp những người đồng hương

Dagestan nơi bến bờ xa lắc.

Tôi phạm lỗi vì một điều dối gian

Khi nói rằng: một đồng hương tôi gặp.

Những bà mẹ im lặng, tin mơ màng

Rằng đấy người con từ lâu họ mất.

222

Со мною смерть поссориться не жаждет.

Она давно уж, перейдя на «ты»,

Плыла за мной по морю не однажды,

Гналась в горах, чтоб сбросить с высоты.

То поотстав, то наступив на пятки,

Дыша надсадно за моей спиной,

Она со мною не играет в прятки,

Играет в салки, гонится за мной.

222

Thần chết không thích tranh cãi với tôi.

Cách gọi bằng “mày”, từ lâu đã chuyển

Từng bơi sau tôi nhiều lần trên biển

Đuổi lên cao để ném xuống từ đồi.

Khi giật lùi, khi lại theo sát gót

Thở hụt hơi, căng thẳng ở sau lưng

Không chơi với tôi trò chơi trốn tìm

Mà theo sát tôi bằng trò đuổi rượt. 

THƠ TÁM CÂU - 211-216

211

– Больные люди, что вам ждать сейчас?

– Те исцелятся, те умрут, быть может.

– Здоровые, что ожидает вас?

– Болезнь и смерть нас ожидает тоже.

– А вы, над кем свершился приговор,

А вас что ждёт, лежащие в могиле?

– Тех ожидает слава, тех – позор,

А тех – забвенье, будто б и не жили!

211

– Điều gì đang đợi những người đau ốm?

– Được chữa lành rồi lại chết mà thôi.

– Điều gì đang đợi những người khoẻ mạnh?

– Cái chết, tật nguyền đang đợi chúng tôi.

– Thế những kẻ khi nợ đời đã trả

Mong điều gì nơi chín suối nghỉ ngơi?

– Chỉ hai thứ: vinh quang và nhục nhã

Ngoài chúng ra đã không sống trên đời.

212

"Как живете-можете, удальцы-мужчины?»

«Коль жена плохая, так судьбу клянем!»

«Как живете-можете удальцы-мужчины?»

«Коль жена хорошая - хорошо живем!»

.«Как живете-можете, женщины-голубки?»

«Если муж недобрый - все вокруг черно!»

«Как живете-можете, женщины-голубки?»

«Если муж хороший - плохо все равно!»

212

“Hỡi đàn ông, các anh sống thế nào?”

“Nếu vợ tồi – chúng tôi trách số phận!”

“Hỡi đàn ông, các anh sống thế nào?”

“Nếu vợ tốt – chúng tôi đây sống ổn”

“Hỡi phụ nữ, các chị sống ra sao?”

“Nếu chồng xấu – thì cuộc đời đen đúa”

“Hỡi phụ nữ, các chị sống ra sao?”

“Nếu chồng tốt – đời chúng tôi vẫn tệ”

213

Ночь нудна, как длинная повесть.

Ночь темна, как нечистая совесть.

Как надоедливый гость эта ночь -

Медлит и не уходит прочь.

Ночь у ворот, в доме спят глубоко,

Друг мой идет, он еще далеко.

Жду я, не сплю я всю ночь напролет.

Утро наступит, друг мой придет.

213

Đêm tẻ nhạt, như một câu chuyện dài.

Đêm tối đen, như lương tâm ô uế.

Cái đêm này, như vị khách khó chịu

Cứ rình rang và không chịu đi ngay.

Đêm trước cổng, trong nhà đang ngủ say

Bạn chưa đến, bạn hãy còn xa lắm.

Tôi không ngủ, đợi chờ trong đêm vắng

Để sáng ngày bạn tôi sẽ đến đây.

214

Плод бессонниц моих и забот,

Книга, вот я беру тебя в руки.

Так, наверно, ребенка, рожденного в муке,

Мать впервые на руки берет.

Чем ты будешь, концом или славой?

Я держу тебя перед собой.

Так солдат гимнастерки обрывок кровавый

Поднимает, как знамя, - и в бой!

214

Thành quả của những đêm mất ngủ

Là cuốn sách tôi đỡ ở trên tay.

Dường như đứa con sinh trong đau khổ

Thì trên tay người mẹ bế lần đầu.

Sách thế nào? Vinh quang hay chấm hết

Tôi nâng cuốn sách lên trước mặt mình.

Người lính dùng áo thấm máu đỏ rực

Như lá cờ vào trận để xung phong!

215

Двадцатый век сурово хмурит брови,

Мы дети века, стыд нам и позор:

Ведь никогда так много лжи и крови

Не проливалось в мире до сих пор.

Двадцатый век устало щурит веки,

Мы дети века, честь нам и хвала:

Быть может, никогда, как в нашем веке,

Мир не боролся против лжи и зла.

215

Thế kỷ hai mươi chau đôi mày của mình

Ta những đứa con, thấy ngại ngùng, xấu hổ

Bởi chưa bao giờ dối gian, máu đổ

Lại thấy nhiều như thế ở trần gian.   

Thế kỷ hai mươi đã mỏi đôi mắt nhìn

Ta những đứa con xứng với điều danh dự:

Thế kỷ ta, chưa bao giờ như thế

Thế giới đấu tranh với ác độc, tham tàn.

216

И спросит дом родной на старой улице,

Когда замру я у его крыльца:

«Где твой отец?» Отвечу - дом нахмурится,

Как сын, узнав о гибели отца.

И спросит дом родной на старой улице:

«Куда ты братьев дел, ответь скорей!»

Отвечу я - и дом родной нахмурится,

Как старец, потерявший сыновей.

216

Trên phố xưa ngôi nhà ra câu hỏi

Khi tôi lịm đi bên bậc thềm nhà:

“Cha đâu?” Tôi trả lời – nhà cau có

Như đứa con trai biết đã mất cha.

Trên phố xưa ngôi nhà ra câu hỏi:

“Anh em giấu ở đâu, trả lời nhanh!”

Tôi trả lời – và ngôi nhà cau có

Như ông già đã mất đứa con mình.